Είδαμε την παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Ηρώδειο «THIS THAT KEEPS ON»

Υπάρχουν βραδιές στο Ηρώδειο που δεν μοιάζουν με καμία άλλη.
Η φθινοπωρινή πρεμιέρα του Δημήτρη Παπαϊωάννου με το “THIS THAT KEEPS ON – a personal archaeology” ήταν ακριβώς μια τέτοια.

Marianna Bisti ©

Παρά το κρύο που καθόταν στα μαρμάρινα σκαλιά, η αίσθηση που κυριάρχησε ήταν η θερμότητα — αυτή που γεννά η τέχνη όταν γίνεται χωρίς απόσταση, χωρίς στόμφο, με ειλικρίνεια.

Για σχεδόν μία ώρα, ο Παπαϊωάννου μας οδήγησε σε ένα ταξίδι μέσα στην ίδια του τη μνήμη, σκάβοντας στα στρώματα του έργου του, ανασύροντας μορφές, κινήσεις, εικόνες από το παρελθόν του.
Μια αυτο-ανασκαφή — όπως λέει και ο υπότιτλος — όχι για να αναμασήσει όσα έκανε, αλλά για να τα ξαναδεί με καθαρό βλέμμα.
Κάθε κίνηση, κάθε αντικείμενο, κάθε σώμα επανέρχεται σαν απομεινάρι μιας εποχής, σαν απόηχος, σαν θραύσμα που φωτίζεται αλλιώς.

Studio Panoulis©

Στη σκηνή, περισσότερο από τριάντα ερμηνευτές —χορευτές και ηθοποιοί— λειτουργούν σαν ένας ζωντανός μηχανισμός.
Κάθε σώμα έχει βαρύτητα, κάθε ανάσα είναι χορογραφημένη, κάθε πτώση είναι πρόθεση.
Η ενέργεια που κυκλοφορεί ανάμεσά τους δεν είναι εκρηκτική, αλλά υπόγεια, σχεδόν τελετουργική.
Απόλυτη συγκέντρωση, ακρίβεια, ρυθμός — η γνωστή «υπογραφή» του Παπαϊωάννου, αυτή τη φορά πιο καθαρή από ποτέ.

Την παράσταση ερμήνευσαν 30 χορευτές και ηθοποιοί ο Ορέστης Αλεξιάδης, ο Γιαν Άγγελος Αποστολίδης Ισαάκ, η Δήμητρα Βλάχου, η Μαρία Βούρου, ο Δημήτρης Γούλιος, ο Γιώργος Δερέσκος, ο Νίκος Εγγλέζος και ο Στέλιος Θεοδώρου. Στην ομάδα συμμετείχαν επίσης ο Μιχάλης Θεοφάνους, ο Γιάννης Καράμπαμπας, ο Μάκης Κατσανέας, ο Δημήτρης Λαγός, ο Έκτωρ Λιάτσος, η Μαρία Μανουκιάν, ο Νίκος Μανωλάς,και ο Δημήτρης Ματσούκας. Μαζί τους ερμήνευσαν επίσης οι Daniel Michna, Βασίλης Μίχας, Breanna O’ Mara, Aidi Ormeni, Lukasz Przytarski, Gal Robissa, Έλλη Σκουρογιάννη, Θάνος Στασινός, Δημήτρης Σταυριανόπουλος, Χρήστος Στρινόπουλος, Benjamin Stroman, Μαίρη Χανδρινού, Σπύρος Χριστάκης και Κώστας Χρυσαφίδης, όλοι μαζί ζωντανεύοντας τη μοναδική αισθητική και ενέργεια του έργου.

Julian Mommert©

Το “THIS THAT KEEPS ON” δεν είναι νέα αρχή· είναι επιστροφή.
Όχι όμως με τη νοσταλγία, αλλά με την ανάγκη να δει ξανά τα υλικά της δικής του διαδρομής — και να τα αφήσει να αναπνεύσουν.
Σαν να ξεπλένει την ιστορία του, για να μείνει μόνο το ουσιαστικό: το σώμα, το φως, η σιωπή.

Η παράσταση έχει σκηνές μεγάλης ομορφιάς:
το γυμνό σώμα που σταδιακά καλύπτεται με γύψο και μάρμαρο — ένα ανθρώπινο ειδώλιο που γεννιέται μπροστά στα μάτια μας·
τα σώματα που διασταυρώνονται σαν κύματα·
το φως που πέφτει κάθετα, διαλύοντας τη σκιά.
Μια σύνθεση που θυμίζει τελετουργία, χωρίς να χρειάζεται να την ονομάσει.

Julian Mommert©

Ο φωτισμός (του Στέφανου Δρουσιώτη και του ίδιου του Παπαϊωάννου) παίζει ρόλο ισότιμο με τους ερμηνευτές — δημιουργεί ρωγμές, αναδεικνύει όγκους, “γλύφει” την ύλη με λεπτότητα.
Η μουσική —μια μίξη από Arvo Pärt, Richard Strauss, Jean Sibelius, Jim Morrison και Bach— συνομιλεί με τα σώματα, χωρίς να τα κατευθύνει.
Οι ήχοι, πότε οικείοι και πότε σχεδόν μεταφυσικοί, λειτουργούν σαν ανάσα της σκηνής.

Julian Mommert©

Η βραδιά είχε και έναν δεύτερο, ουσιαστικό λόγο ύπαρξης:
ήταν μια fundraising εκδήλωση για τη νέα εποχή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
Το “THIS THAT KEEPS ON” δεν παρουσιάστηκε ως μια ακόμη παραγωγή, αλλά ως μια προσφορά — μια πράξη καλλιτεχνικής και θεσμικής γενναιοδωρίας.
Σαν να θυμίζει πως η τέχνη, πέρα από το αισθητικό της αποτύπωμα, έχει και έναν κοινωνικό παλμό: μπορεί να στηρίξει, να εμπνεύσει, να ενώσει.

Julian Mommert©

Στο τέλος, το κοινό σηκώθηκε όρθιο.
Όχι με ενθουσιασμό φεστιβαλικό, αλλά με εκείνη τη σιωπηλή συγκίνηση που αφήνει κάτι ουσιαστικό πίσω του.
Ο Παπαϊωάννου μάς ξαναθύμισε πως το σώμα είναι αρχείο — κουβαλάει τη μνήμη, τη φθορά, την ομορφιά, τη συνέχιση.
Και πως η τέχνη, όταν είναι αληθινή, δεν “τελειώνει”.
Απλώς συνεχίζει.